Zacznij od określenia, co chcesz fotografować
Przed zakupem sprzętu do fotografii lotniczej warto odpowiedzieć sobie na jedno pytanie: jakie zdjęcia samolotów chcesz wykonywać? Jeżeli planujesz fotografować maszyny podczas startów i lądowań z okolic lotniska, najważniejszy będzie teleobiektyw pozwalający zbliżyć odległe obiekty. Jeśli interesują Cię pokazy lotnicze, przyda się uniwersalny zestaw umożliwiający fotografowanie zarówno samolotów w powietrzu, jak i statycznych ekspozycji na ziemi. Osoby fotografujące głównie duże samoloty pasażerskie mogą potrzebować nieco krótszych ogniskowych niż miłośnicy fotografii wojskowej, gdzie maszyny często znajdują się znacznie dalej od obserwatorów.
Aparat do fotografii lotniczej – liczy się przede wszystkim szybkość
W fotografii lotniczej bardzo ważny jest sprawny autofokus oraz możliwość wykonywania szybkich zdjęć seryjnych. Tak naprawdę, większość współczesnych aparatów z wymienną optyką, w pewnym sensie spełnia te oczekiwania. Sęk jednak w detalach, które mogę zupełnie odmienić sposób naszej pracy.
Samolot poruszający się z dużą prędkością daje niewiele czasu na reakcję, dlatego aparat powinien skutecznie śledzić obiekt w kadrze. Idealnie, jakby aparat potrafił wykrywać samoloty i automatycznie ustawiać na nie ostrość. Ta funkcja zupełnie odmienia komfort pracy przy fotografowaniu samolotów, szczególnie dla osoby z małym doświadczeniem. Doświadczony fotograf, jak dobry pilot, poradzi sobie bez takich wspomagaczy. Współczesne bezlusterkowce są obecnie najlepszym wyborem dla większości początkujących fotografów. Oferują szybki autofokus, podgląd ekspozycji w czasie rzeczywistym oraz zaawansowane tryby śledzenia obiektów.
Przy wyborze aparaty do fotografii lotniczej, warto zwrócić uwagę na:
- skuteczność autofokusa ciągłego (AF-C) – idealnie jakby była funkcja wykrywania i śledzenia samolotów,
- szybkość zdjęć seryjnych (10 kl./s wystarczy, ale 20-30 kl./s będzie lepsze),
- pojemność bufora – aby aparat nadążał z zapisywaniem zdjęć na karcie pamięci przy szybkich seriach zdjęć,
- ergonomię obsługi – szczególnie z dłuższymi obiektywami przyda się solidny trip/uchwyt z przodu,
- jakość wizjera elektronicznego – im wyższa, tym lepiej.
Nie oznacza to jednak, że starsze lustrzanki nie nadają się do fotografii lotniczej. Modele takie jak Canon EOS 90D, Nikon D500 czy Canon EOS 7D Mark II do dziś pozwalają wykonywać znakomite zdjęcia samolotów. Nie zmienia to jednak faktu, że współczesne bezlusterkowce, jak Canon EOS R6 III, Sony A7V, czy Nikon Z6 III, są dużo lepszym wyborem.
Matryca APS-C czy pełna klatka?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez początkujących fotografów. Zazwyczaj odpowiedź jest jasna: pełna klatka to cel, do którego dąży większość twórców. Mimo to, mniejsze sensory typu APS-C czy nawet 4/3, też mają spory sens w fotografii lotniczej.
Pełna klatka oferuje lepszą jakość obrazu przy wysokich czułościach ISO, większą rozpiętość tonalną oraz szersze możliwości fotografowania w słabym świetle. Częściej tez możemy spotkać matryce o wyższej rozdzielczości, rzędu 45 czy nawet 68 Mpix, dzięki czemu łatwiej jest kadrować zdjęcia bez utraty jakości, a wciąż uzyskując wysoką rozdzielczość.
Mniejsze matryce mają są nieco słabsze jeśli chodzi o jakość obrazu, ale różnica w tego typu fotografii nie będzie ogromna. Zyskujemy natomiast efekt tzw. cropa, czyli mówiąc w dużym uproszczeniu, efekt dodatkowego „przybliżenia”, który fachowo nazywamy ekwiwalentem ogniskowej. Obiektyw 400 mm na matrycy APC-C, zapewnia pole widzenia odpowiadające około 600 mm w pełnej klatce (crop x1,5 lub 1,6). W przypadku sensora 4/3, otrzymamy ekwiwalent aż 800 mm (crop x2). Dzięki temu łatwiej fotografować odległe samoloty bez konieczności kupowania bardzo drogich superteleobiektywów. Poza tym, jeśli stosujemy obiektywy wykonane z myślą o aparatach mniejszymi matrycami, zyskujemy na rozmiarach. Tego typu szkła są po prostu mniejsze, lżejsze, a często też wyraźnie tańsze.
Dla większości początkujących spotterów aparaty APS-C pozostają bardzo atrakcyjnym wyborem ze względu na korzystny stosunek możliwości do ceny. To jednak pełna klatka daje największe możliwości, oraz oferuje największy wybór: zarówno samych aparatów, jak i teleobiektywów. A to właśnie one są tu kluczem do sukcesu.
Najważniejszy element zestawu – teleobiektyw
W fotografii lotniczej to właśnie obiektyw ma największy wpływ na efekty końcowe. Nawet najlepszy aparat nie pomoże, jeśli obiektyw będzie zbyt krótki. Za najbardziej uniwersalny zakres uznaje się obecnie: 100–400 mm, 200-600 mm, 400-800 mm czy nawet 300-600 mm. Takie konstrukcje pozwalają fotografować zarówno większe samoloty pasażerskie, jak i mniejsze maszyny znajdujące się dalej od fotografa.
Dla osób rozpoczynających przygodę z fotografią lotniczą szczególnie interesujące są obiektywy typu 100–400 mm. Oferują dużą uniwersalność, relatywnie niewielkie rozmiary i bardzo dobrą jakość obrazu.
Modele 150/200–600 mm zapewniają jeszcze większy zasięg, ale są cięższe i wymagają lepszej techniki fotografowania.
Czy jasny obiektyw jest konieczny? W przeciwieństwie do fotografii sportowej czy ślubnej, fotografia lotnicza bardzo często odbywa się w dobrych warunkach oświetleniowych. Dlatego większość fotografów korzysta z obiektywów o świetle f/5.6–6.3. Znacznie większe znaczenie od jasności ma tutaj odpowiednia ogniskowa, skuteczny autofokus oraz dobra jakość optyczna.
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ: 5 powodów, dlaczego warto wypożyczać sprzęt foto i wideo
Oczywiście profesjonalne teleobiektywy 400 mm f/2.8 czy 600 mm f/4 oferują fantastyczne rezultaty, jednak ich ceny sprawiają, że są rozwiązaniem głównie dla zawodowców. I tu z pomocą przychodzi wypożyczalnia sprzętu foto i wideo Fotoforma Rent. Znajdziesz tam wiele teleobiektywów, które można wypożyczyć na dzień, dwa czy cały weekend i fotografować specjalne pokazy, sprzętem z najwyższej półki. Tylko tam znajdziesz np.Sony FE 300 mm f/2.8 GM, Sony FE 400 mm f/2.8 GM, czy Sony FE 600 mm f/4 GM.W parze z korpusem Sony A1 II czy Sony A9 III, możesz za mały procent wartości zestawu, korzystać ze sprzętu absolutnie genialnego.
Jeśli jednak chcesz kupić mniejszy, tańszy teleobiektyw, w Fotoforma.pl znajdziesz coś dla siebie. Praktycznie w każdym systemie aparatów, dostępne są teleobiektywy typu 100–400 mm, 150–500 mm, czy 150–600 mm. Wiele z nich testowaliśmy na tym blogu czy naszym kanale na YouTube. Sprawdź ich recenzje i wybierz coś dla siebie.
Nie zapomnij o kartach pamięci i akumulatorach
Początkujący fotografowie często nie doceniają znaczenia tych akcesoriów. Podczas pokazów lotniczych lub intensywnego spottingu można wykonać nawet kilka tysięcy zdjęć dziennie.
Warto więc posiadać:
- szybkie karty pamięci dostosowane do możliwości aparatu,
- przynajmniej jeden zapasowy akumulator, a opcjonalnie też powerbank,
- odpowiednią ilość wolnego miejsca na zdjęcia.
Brak energii lub zapełniona karta w najciekawszym momencie dnia potrafią skutecznie zepsuć fotograficzną wyprawę.
Statyw czy monopod? A może bez?
W większości sytuacji fotografii lotniczej fotografuje się z ręki. Pozwala to szybciej reagować na zmieniające się położenie samolotu i wygodniej śledzić go w wizjerze. Jeżeli korzystasz z ciężkiego teleobiektywu, pomocny może okazać się monopod, który odciąży ręce podczas wielogodzinnych sesji na pokazach lotniczych.
Klasyczny statyw nie kojarzy się raczej z wyposażeniem fotografa lotniczego, ale zdarzają się sytuacje, kiedy może być niezbędny. Mówimy tu głownie o fotografii nocnej lub przy wykonywaniu zdjęć statycznych samolotów.
Filtry i dodatkowe akcesoria
Najbardziej przydatnym dodatkiem jest filtr polaryzacyjny. Pomaga ograniczyć refleksy i poprawić nasycenie błękitnego nieba. Warto jednak pamiętać, że zmniejsza ilość światła docierającego do matrycy, dlatego nie zawsze będzie najlepszym wyborem.
Przydatne mogą być również:
- osłona przeciwsłoneczna obiektywu, aby zniwelować odblaski przy mocnym słońcu,
- wygodny plecak fotograficzny, aby dzień spędzony z masą sprzętu był przyjemnością,
- ściereczka do czyszczenia optyki,
- ochrona przeciwdeszczowa.
Jaki zestaw wybrać na początek do fotografii lotniczej?
Nie trzeba zaczynać od profesjonalnego sprzętu za dziesiątki tysięcy złotych. Dobrym zestawem startowym może być bezlusterkowiec lub lustrzanka z matrycą APS-C oraz teleobiektyw typu 100–400 mm lub 200–600 mm. Taki komplet pozwoli fotografować większość samolotów spotykanych na lotniskach i pokazach lotniczych, a jednocześnie nie będzie kosztował fortuny.
Podsumowanie
W fotografii lotniczej najważniejsze są trzy elementy: szybki aparat, skuteczny autofokus i odpowiednio długi teleobiektyw. To właśnie obiektyw w największym stopniu decyduje o możliwościach fotografa, dlatego warto przeznaczyć na niego większą część budżetu.
Pamiętaj jednak, że nawet najlepszy sprzęt nie zastąpi praktyki. Regularne wizyty przy lotnisku, obserwacja ruchu lotniczego i doskonalenie techniki śledzenia samolotów przyniosą większe korzyści niż wymiana aparatu na nowszy model. W fotografii lotniczej doświadczenie fotografa wciąż pozostaje równie ważne jak sprzęt, którym fotografuje.
Dowiedz się więcej:
- Sigma 500 mm f/5.6 – test. Czy to idealny „budżetowy” teleobiektyw?
- Czy to najlepszy obiektyw Mikro 4/3? OM System 50-200 mm f/2.8
- Canon RF 200-800 mm f/6.3-9 IS USM – test na zawodach surferów w Portugalii
- Najlepsze zoomy Sigma – który wybrać? Poradnik
- Sigma 300-600 mm f/4 to jakość „stałki” i uniwersalność zooma w jednym
- Sigma 60-600 mm F4.5-6.3 DG DN OS Sports – test
- Wybrałem dwa najlepsze teleobiektywy Nikona do fotografii przyrody
