Ricoh GR IV Monochrome to aparat, który zweryfikuje, czy potrafisz fotografować

• SPRAWDŹ TEŻ: Aparaty, które wybrałbym na wakacyjne podróże. Przegląd

Ricoh GR IV Monochrome – specyfikacja

• Aparat kompaktowy z wbudowanym obiektywem
• Procesor obrazu: GR ENGINE 7
• Matryca: APS-C CMOS 23,3 × 15,5 mm, dedykowana matryca monochromatyczna bez filtra Bayera
• Rozdzielczość: około 25,74 Mpix
• Obiektyw: stałoogniskowy 18,3 mm (ekwiwalent ok. 28 mm dla pełnej klatki)
• Przysłona: f/2.8–f/16
• Stabilizacja obrazu: 5-osiowa stabilizacja matrycy (IBIS, Sensor-Shift)
• Zakres ISO: 100–409600
• Formaty zdjęć: RAW 14-bit (DNG), JPEG (Exif 2.3), zgodność DCF 2.0
• Profile obrazu: dedykowane tryby monochromatyczne z możliwością regulacji kontrastu, ziarna i tonacji
• Wideo: Full HD 1080p (H.264/MPEG-4 AVC)
• Autofokus: hybrydowy AF (detekcja fazy + detekcja kontrastu)
• Ekran: 3,0″ dotykowy LCD o rozdzielczości ok. 1,04 mln punktów
• Pamięć wewnętrzna: około 53 GB
• Nośniki danych: karty microSD/microSDXC UHS-I
• Czas migawki: od 1/4000 s do 30 s oraz tryby Bulb i Time
• Łączność bezprzewodowa: Wi-Fi 2,4 GHz i 5 GHz, Bluetooth
• Złącza: USB-C z obsługą Power Delivery i DisplayPort
• Zasilanie: akumulator DB-110
• Wymiary: około 109,4 × 61,1 × 32,7 mm
• Waga: około 262 g (z akumulatorem i kartą pamięci)

Ricoh GR IV Monochrome – test

Ricoh GR IV Monochrome ma korpus prawie bez zmian

Ricoh GR IV Monochrome na pierwszy rzut oka, wygląda niemal identycznie, co poprzednik model GR IV. Ma malutkie rozmiary i wagę zaledwie 262 g z baterią i kartą pamięci, czyli co do grama tyle samo. Ten aparat można nosić ze sobą praktycznie wszędzie, mieszcząc aparat w kieszeni spodni czy kurtki.

Co do zasady zmian konstrukcyjnych tu nie ma. Jest kilka drobiazgów, które wyróżniają wersję Monochrome na tle innych modeli z tej serii. Aparat ma białą diodę LED, zamiast zwykłej, zielonej. Napis GR z przodu jest w kolorze obudowy, nie ma tam białej farby. Nad przyciskiem Fn dodano mały napis Red Filter, co też wskazuje, że zamiast zwykłego filtra ND, mamy wbudowany filtr czerwony, o którym opowiem nieco później.

Z tyłu mamy ten sam, 3-calowy ekran LCD o rozdzielczości nieco ponad 1 mln punktów. Ekran jest przeciętnej jakości, ale wystarcza. W dodatku, ekran nie jest odchylany czy obracany. Aparat nie ma wizjera, ale producent oferuje możliwość dokupienia wizjer optycznego doczepianego przez gorącą stopkę. To spory koszt (ponad 1229 zł), ale taki dodatek wydaje się być świetnym rozwiązaniem dla osób, które nie mogą przekonać się do fotografowania przez ekran. Menu jest bardzo przyjemne: proste, dobrze ułożone, skuteczne i można je obsługiwać dotykowo. Wciskając dźwignię z tyłu, mamy możliwość wyboru filtrów kolorystycznych.

Akumulator DB-120 starcza na cały dzień spokojnej pracy, czyli oficjalnie do 250 zdjęć. Niestety nowy akumulator sprawił, że w jego komorze jest mniej miejsca na kartę pamięci. Zamiast karty SD, mamy microSD, co jest zdecydowanie zmianą na minus. Z drugiej strony, nie odbija się to na szybkości, a w zamian dostajemy wbudowaną pamięć o pojemności 52 GB. Wtedy kartę microSD można traktować jako dodatek.

Ricoh GR IV Monochrome – aparat stworzony do fotografii czarno-białej

Największą nowością w tej wersji nie jest obiektyw, ergonomia czy oprogramowanie, ale wyjątkowa matryca monochromatyczna, która całkowicie zmienia sposób rejestrowania obrazu. Czym jest matryca monochromatyczna?

W standardowym modelu Ricoh GR IV zastosowano klasyczną matrycę kolorową. Każdy piksel rejestruje światło przechodzące przez filtr barwny znajdujący się w tzw. mozaice Bayera. Część pikseli odpowiada za kolor czerwony, część za zielony, a część za niebieski. Dopiero procesor aparatu łączy te informacje, tworząc pełnokolorowe zdjęcie.

W modelu Ricoh GR IV Monochrome filtr kolorów został całkowicie usunięty. Każdy piksel rejestruje wyłącznie ilość światła, bez informacji o jego barwie. Efekt? Matryca widzi świat podobnie jak klasyczna czarno-biała klisza fotograficzna – skupia się na jasności, kontraście, fakturach i przejściach tonalnych.

Dlaczego to daje lepszą jakość obrazu?

Największą przewagą matrycy monochromatycznej jest to, że każdy piksel odpowiada za pełną informację o jasności obrazu. W aparacie kolorowym pojedynczy piksel widzi jedynie fragment informacji o scenie, a pozostałe dane muszą zostać odtworzone przez algorytmy demosaikowania. W matrycy monochromatycznej taki proces nie jest potrzebny. Dzięki temu zdjęcia oferują wyższą szczegółowość obrazu, większą mikrokontrastowość, lepsze odwzorowanie drobnych faktur, bardziej naturalne przejścia tonalne, wyższą efektywną rozdzielczość. W praktyce fotografie wyglądają ostrzej i bardziej „trójwymiarowo”, nawet jeśli liczba megapikseli pozostaje identyczna jak w standardowym GR IV.

W obiektywie wbudowany jest filtr czerwony, który można łatwo włączać i wyłączać jednym przyciskiem. Przepuszczając wyłącznie światło o długości fali czerwonej, pozwala on uzyskać efektowne renderowanie sceny — na przykład przyciemnia odcienie błękitnego nieba, zwiększająckontrast z białymi chmurami, lub rozjaśnia czerwone obiekty, czyniąc je bardziej wyraźnymi.

Wyższa czułość i mniej szumów

Usunięcie filtrów kolorowych sprawia również, że do każdego piksela dociera więcej światła. W klasycznej matrycy część światła jest tracona na filtrach Bayera. W wersji monochromatycznej światło trafia bezpośrednio do fotodiod, dzięki czemu sensor jest bardziej efektywny. Przekłada się to na:

• niższy poziom szumów przy wysokim ISO,
• lepszą jakość zdjęć nocnych,
• większą ilość detali w cieniach,
• wyższą użyteczność wysokich czułości.

Dla fotografów ulicznych, którzy często pracują po zmroku lub w trudnym świetle, jest to jedna z najważniejszych zalet tej konstrukcji.

Wyjątkowa skala szarości

Jednym z największych atutów aparatów monochromatycznych jest sposób odwzorowania tonów. W przypadku konwersji kolorowego zdjęcia do czerni i bieli część informacji jest przeliczana przez algorytmy. Matryca monochromatyczna od początku rejestruje obraz jako czarno-biały, dzięki czemu przejścia między poszczególnymi odcieniami szarości są bardziej naturalne.

Fotografie często sprawiają wrażenie bardziej „analogowych”, przypominając obrazy uzyskiwane na wysokiej jakości filmach czarno-białych. To właśnie ten charakter obrazu sprawił, że aparaty monochromatyczne zdobyły wierne grono użytkowników, szczególnie wśród fotografów ulicznych, dokumentalistów i twórców reportażu.

Aparat, który zmienia sposób fotografowania

Ricoh GR IV Monochrome nie jest po prostu zwykłym aparatem z włączonym profilem czarno-białym. Nie jest też pierwszym takim aparatem. To narzędzie, które wymusza inne podejście do fotografii. Fotograf przestaje myśleć o kolorach i zaczyna zwracać uwagę na światło, cienie, geometrię, linie, tekstury czy kontrasty. To świetna nauka fotografii. Nie nadrobisz kolorowym efekciarstwem. Tu liczy się światło, dobre kadrowanie, wzory, a przede wszystkim: ciekawa historia, stojąca za zdjęciem. Historia bez konieczności opowiadania czy kolorowania. Proces twórczy staje się bardziej świadomy. Weryfikuje.

Wielu użytkowników aparatów monochromatycznych podkreśla, że zaczęli inaczej obserwować otoczenie i dostrzegać kadry, które wcześniej ginęły w natłoku kolorów. Po kilkunastu dniach spędzonych z Ricohem GR IV Monochrome, mogę to potwierdzić.

Idealny partner do fotografii ulicznej

Seria GR od lat jest kojarzona z fotografią uliczną. Kompaktowe rozmiary, szybka obsługa i wysokiej jakości obiektyw sprawiają, że aparat można mieć przy sobie praktycznie zawsze. Wersja Monochrome wydaje się naturalnym rozwinięciem tej filozofii.

Połączenie jasnego obiektywu 18,3 mm (ekw. 28 mm), niewielkiej obudowy i dedykowanej matrycy monochromatycznej tworzy zestaw wręcz stworzony do dokumentowania codziennego życia, reportażu oraz fotografii miejskiej. Co więcej, aparat radzi sobie jeszcze lepiej w kiepskich warunkach oświetleniowych, niż klasyczny Ricoh GR IV, co daje mu kolejną przewagę.

Czy Ricoh GR IV Monochrome jest dla każdego?

Zdecydowanie nie. Jeżeli fotografujesz głównie krajobrazy, rodzinę, podróże czy wydarzenia wymagające zdjęć kolorowych, standardowy Ricoh GR IV czy nawet GR III X, będzie znacznie bardziej uniwersalnym wyborem.

Jeżeli jednak czarno-biała fotografia jest Twoim świadomym językiem wizualnym, albo szukasz kreatywnego odświeżenia, GR IV Monochrome oferuje coś, czego nie zapewni żaden profil obrazu ani późniejsza konwersja do czerni i bieli.

Ricoh GR IV Monochrome – cena

Dowiedz się więcej:

• Ricoh GR III X – test. W czym tkwi jego sekret?
• Ricoh GR IV 1000 zdjęć później. Recenzja
• Fujifilm X100VI – test najbardziej popularnego aparatu roku
• Nikon Zf w podróży po Japonii. Mój nowy ulubiony aparat? [test]
• Fotografowanie w podróży na lekko. Jaki sprzęt wybrać?
• Fotografia uliczna – obowiązkowy poradnik dla każdego pasjonata