Balans bieli w fotografii – kontroluj barwy i temperatury kolorów!

Nie trzeba nikogo przekonywać, że oświetlenie jest kluczowym aspektem przy każdej fotografii. Dotyczy to zarówno profesjonalistów, jak i amatorów chcących uwiecznić pamiątki z wakacyjnych wojaży. Znajdziemy kilka sposobów na ujarzmienie światła. Przede wszystkim powinniśmy zwrócić uwagę na balans bieli. Czym jest, dlaczego jest tak istotny i jak go ustawić – tego dowiecie się z poniższego tekstu.

Spis treści:

1. Co to balans bieli – najważniejsze informacje
2. Balans bieli w fotografii, a temperatura barwowa
3. Jak ustawić balans bieli w aparacie?
4. Więcej niż jedno źródło światła

Co to balans bieli – najważniejsze informacje

Jeżeli chcecie wiedzieć co to balans bieli, najlepiej będzie to pokazać na przykładzie. Wyobraźcie sobie, że chcecie sfotografować kubek z kawą. Wykonujecie jego zdjęcie tuż przy oknie rano oraz w ciągu dnia. Pomimo dokładnie tego samego ustawienia obiektu, tła oraz samego aparatu, obydwie fotografie wyglądają nieco inaczej. W jaki sposób temu zaradzić?

Właśnie poprzez balans bieli. Wykorzystuje się go przede wszystkim w aparatach oraz kamerach cyfrowych. Odpowiednio dostosowuje on matrycę w zależności od temperatury barwowej w fotografii. Jeżeli chcemy przenieść to na nieco prostszy język, to jako balans bieli możemy określić zmianę danego ujęcia na jak najbardziej naturalne. Oczywiście mowa tutaj o dostosowaniu go względem oświetlenia, jakie pada przy wykonywaniu zdjęcia.

Spora część urządzeń posiada automatyczny balans bieli. Dotyczy to nie tylko takich urządzeń jak aparaty cyfrowe, ale także smartfony. Niestety nie zawsze efekt będzie satysfakcjonujący i będziemy musieli ustawić tego typu parametry ręcznie. Czy jest to skomplikowany proces? Nie, jeżeli będziemy znali podstawowe zachowania światła w różnych warunkach.

Balans bieli w fotografii, a temperatura barwowa

Balans bieli w fotografii bardzo zależy od temperatury. Nie musimy znać wszystkich parametrów, aby określić, czy zdjęcie wykonano w chłodniejszej, czy w cieplejszej scenerii. Jeżeli jednak chcemy sami stworzyć wyjątkowe obrazy, potrzebujemy znać przynajmniej podstawowe informacje.

Nam temperatura kojarzy się przede wszystkim ze stopniami Celsjusza. W przypadku fotografii wykorzystujemy jednak nieco inną miarę, a mianowicie Kelviny. Co ciekawe, rosną one w odwrotny sposób niż znana nam temperatura powietrza lub wody. 30 stopni Celsjusza kojarzy nam się przede wszystkim z letnimi wakacjami, natomiast temperatura oscylująca w okolicach zera stopni z chłodnymi Świętami Bożego Narodzenia. W przypadku Kelvinów musimy obrócić proporcje o 180 stopni.

Najlepiej zawsze operować na przykładach. Światło ze świecy uważa się za jedno z najcieplejszych w naturalnym środowisku. Nie przekracza ono 2000K. Następnie mamy do czynienia z żarówkami oraz halogenami. Jeżeli jesteśmy w pomieszczeniu, w którym są to główne źródła światła, znajdą się one w okolicach 3000K. Następnie mamy najcieplejsze, słoneczne barwy we wschodzie i zachodzie słońca. Przechodząc na drugi, chłodniejszy biegun, w trakcie pochmurnego dnia temperatura barwowa oscyluje pomiędzy 6500 a 8000K. W nocy może ona dochodzić nawet do dziesięciu tysięcy Kelvinów.

Jak ustawić balans bieli w aparacie?

Wspominaliśmy już o automatycznym balansie bieli w wielu urządzeniach. Nie da się jednak ukryć, że technologia nie zawsze weźmie pod uwagę wszystkie zmienne oraz nasze pomysły na ujęcie. Dlatego warto wiedzieć jak ustawić balans bieli samodzielnie w aparacie.

W bardziej zaawansowanych technicznie modelach aparatów cyfrowych sprawa jest banalnie prosta. Jesteśmy w stanie we własnym zakresie ustawić temperaturę w Kelvinach. Wtedy wystarczy tylko i wyłącznie znajomość podanej wyżej skali. I tak miłośnicy wschodów słońca powinni ustawić swoje urządzenie na 3200K, natomiast kilka godzin wcześniej najlepsze fotografie pod kątem jakościowym powstałyby przy wykorzystaniu 10000K.

Niekiedy będzie trzeba samemu trochę pokombinować, aby uzyskać pożądany efekt. W jaki sposób? Poprzez samodzielne ustawianie wzorców i szablonów. Wystarczy do tego szara karta lub biała kartka z drukarki. Pozwalają nam one na skierowanie aparatu na dany wzorzec i lepszą kontrolę balansu bieli.

Więcej niż jedno źródło światła

Zdarzają się jednak sytuacje, w których nasze ujęcie nie będzie zero-jedynkowe. Czasami mamy na danej fotografii dwa niezależne od siebie źródła światła. Dobrym przykładem jest zdjęcie stołu z zapalonymi świecami w restauracji przy oknie, za którym mamy do czynienia z pochmurną pogodą. Nie trzeba być profesjonalnym fotografem lub optykiem, aby zauważyć konflikt pomiędzy dwiema skrajnymi temperaturami barwowymi.

Nie ma jednej konkretnej metody na poradzenie sobie z tego typu wymaganiami. Świetnym pomysłem jest późniejsza obróbka tego typu fotografii w programach graficznych. Potrafią one zdziałać cuda, a dodatkowo posiadają specjalne funkcje pozwalające na korektę balansu bieli. Oczywiście pamiętajmy o zapisywaniu ich w pliku RAW, dającym zdecydowanie szersze możliwości.