Jak działa elektroniczna migawka w bezlusterkowcach?
Chyba każdemu zdarzyło się fotografować choć raz w miejscu wymagającym absolutnej ciszy, jak koncert, ceremonia czy śpiące dziecko i marzyć o tym, aby aparat nie wydawał z siebie charakterystycznego „klik”. Na pewno wielu twórców próbowało także uzyskać ostre zdjęcie w pełnym słońcu na szeroko otwartej przysłonie, ale czas naświetlania był zbyt długi i finalnie nic z tego nie wyszło. Odpowiedzią na te bolączki jest technologia, która zrewolucjonizowała nowoczesne aparaty, czyli elektroniczna migawka. W bezlusterkowcach stała się ona standardem, oferując cichą pracę bezlusterkowca i przy tym również niewiarygodne prędkości. Ale jak dokładnie działa i czy jest pozbawiona wad?
Spis treści:
- Czym jest migawka w aparacie?
- Działanie migawki elektronicznej
- Kluczowe zalety technologii
- Wybór odpowiedniego trybu
Czym jest migawka w aparacie?
Zanim zanurzymy się w świat elektroniki, warto cofnąć się na chwilę do podstaw. Migawka jest potocznie mówiąc strażnikiem światła w aparacie. Jej zadaniem jest precyzyjne kontrolowanie, jak długo światło wpada na matrycę światłoczułą. Przez dekady dominowała migawka mechaniczna – małe, fizyczne kurtyny, które błyskawicznie przesuwają się przed matrycą, otwierając i zamykając dostęp światła. To właśnie ruch tych kurtyn generuje znajomy, satysfakcjonujący dźwięk kliknięcia podczas robienia zdjęcia. Migawka mechaniczna jest niezawodna i świetnie radzi sobie w większości sytuacji, ale ma swoje fizyczne ograniczenia: generuje dźwięk, powoduje minimalne drgania i ma ograniczoną żywotność ze względu na ruchome części.
Działanie migawki elektronicznej
I tu na scenę wkracza technologia bezlusterkowców. Elektroniczna migawka to zupełnie inne podejście do tematu. Zamiast fizycznych kurtyn, wykorzystuje się w niej zdolność samej matrycy do elektronicznego sterowania naświetlaniem. Nie ma tu żadnych ruchomych części! W praktyce, matryca aparatu jest jak gigantyczna siatka milionów małych komórek (pikseli), które zbierają światło. Zamiast zasłaniać je fizycznie, aparat po prostu włącza i wyłącza ich zdolność do rejestrowania obrazu. Proces ten odbywa się w kilku krokach. Po pierwsze matryca jest elektronicznie „czyszczona” (reset) ze wszelkich danych. Następnie piksele zaczynają zbierać informacje o świetle (naświetlanie), a czas, przez który to robią, stanowi czas naświetlania. Po upływie zadanego czasu aparat zaczyna odczytywać dane z matrycy, linia po linii, od góry do dołu (odczyt). Ten odczyt kończy proces naświetlania dla każdej z linii. Cały proces odbywa się w absolutnej ciszy i z prędkością niemożliwą do osiągnięcia dla mechanicznych części.
Kluczowe zalety technologii
Migawka elektroniczna to prawdziwy game-changer w wielu dziedzinach fotografii. Jej największe supermoce to absolutna cisza, wynikająca z braku ruchomych części, co jest idealnym rozwiązaniem do fotografii ulicznej, reportażu z ważnych uroczystości, fotografowania dzikiej przyrody czy pracy w teatrze, pozwalając być „niewidzialnym”. Kolejną zaletą są niewiarygodnie krótkie czasy naświetlania. Podczas gdy migawki mechaniczne osiągają zwykle 1/8000 s, elektroniczne potrafią skrócić ten czas do 1/16000 s, a nawet 1/32000 s. Pozwala to na „zamrożenie” ekstremalnie szybkiego ruchu i swobodne korzystanie z jasnych obiektywów (np. f/1.4) w pełnym słońcu bez potrzeby używania filtrów ND. Ponadto eliminacja ruchu mechanicznego oznacza brak najmniejszych wibracji, które mogłyby wpłynąć na ostrość zdjęcia. Ma to szczególne znaczenie przy dłuższych czasach naświetlania z teleobiektywem. Warto też wspomnieć o oszałamiającej szybkości zdjęć seryjnych w bezlusterkowcu. Dzięki braku fizycznych ograniczeń, aparaty w trybie migawki elektronicznej mogą rejestrować serie z prędkością 20, 30, a nawet 120 klatek na sekundę.
Wybór odpowiedniego trybu
Nowoczesne bezlusterkowce oferują zazwyczaj trzy tryby: mechaniczny, elektroniczny i hybrydowy (elektroniczna pierwsza kurtyna). Jak więc mądrze wybrać? Migawki elektronicznej używa się, gdy potrzebna jest absolutna cisza, fotografuje się w bardzo jasnym świetle i chce użyć szerokiej przysłony, zamiarem jest uzyskanie maksymalnej ostrości i wyeliminowanie wszelkich drgań lub też, gdy poluje się na idealny moment w ultra szybkiej akcji, korzystając z trybu seryjnego. Natomiast migawkę mechaniczną wybiera się, gdy: używana jest lampa błyskowa, fotografuje się przy sztucznym oświetleniu, które może powodować banding, lub fotografuje się bardzo szybko poruszające się obiekty (np. sport motorowy, golf) i chce się uniknąć efektu rolling shutter. Piszemy o tym więcej w zakładce, jak fotografować sport bezlusterkowcem.
Elektroniczna migawka to jedna z największych zalet aparatów bezlusterkowych. Oferuje możliwości, które jeszcze dekadę temu były w sferze marzeń fotografów. Kluczem do sukcesu jest jednak świadomość jej ograniczeń. Zrozumienie, kiedy jej cicha praca i prędkość są sprzymierzeńcem, a kiedy jej wady mogą zrujnować ujęcie, czyni z osoby fotografującej lepszego i bardziej wszechstronnego fotografa.
Kategorie