Jak filmować niebo w nocy? – Praktyczne wskazówki

Nocne niebo to jedno z bardziej kuszących tematów, po który sięgają fotografowie zarówno zawodowi, jak i pasjonaci. Nie tylko dlatego, że efekty astrografii wyglądają naprawdę zjawiskowo – ich wykonanie wymaga również specjalistycznego sprzętu, wiedzy oraz umiejętności. Czego dokładnie potrzebujesz i od czego powinieneś zacząć…?

Spis treści:

1. Podstawowe wyposażenie – obiektyw
2. Konieczne akcesoria
3. Wybór czasu, miejsca i… ujęcia
4. Ustawienie time lapse
5. Post-produkcja

Podstawowe wyposażenie

Urządzeniem, bez którego się nie obejdziesz, będzie oczywiście wysokojakościowy sprzęt: lustrzanka, kamera bądź aparat bezlusterkowy – wraz z dopasowanym do korpusu obiektywem. Za najlepszy obiektyw do astrografii wśród amatorów-pasjonatów uchodzi najczęściej obiektyw krajobrazowy – zmiennoognoskowy szerokokątny, o przykładowej ogniskowej 35-50mm. W rękach profesjonalistów i zawodowców znajduje się za to zwykle profesjonalny teleobiektyw (w zakresie na przykład 60-600mm). Jeśli chodzi o wartość jasności, najlepiej postawić na obiektywy z oznaczeniem f/1.4 lub jaśniejsze, dzięki którym obniżymy ISO, nie jest to jednak konieczność. Pamiętaj, że rozgwieżdżone niebo możesz sfotografować również obiektywem oferującym wartość f/2, a nawet f/2.8. 

Konieczne akcesoria 

Istnieje szereg akcesoriów, które mogą znacząco wpłynąć na Twoją pracę, nie tylko ułatwiając ją, ale dbając o wyższą jakość efektów końcowych. Niezależnie od tego, czy zajmujesz się astrografią w kontekście filmowym, czy fotograficznym, jednym z głównych elementów Twojego wyposażenia powinien być solidny statyw. Zdjęcie nocnego nieba czy film poklatkowy nie obejdą się bez niego, gdyż wymagają skorzystania z długiego czasu naświetlania, w czasie którym aparat bądź kamera powinny utrzymać stabilne podparcie.

Szczególnie w przypadku techniki time lapse praca może potrwać na tyle długo, że będziesz potrzebować również dodatkowego akumulatora oraz karty pamięci o dużej pojemności. Dobrze wyposażyć się w dopasowany do korpusu grip, dzięki któremu oba akcesoria umieścisz bezpośrednio w aparacie, jeszcze przed rozpoczęciem prac. Interfejs urządzenia sam przerzuci się na nowe źródło zasilania, gdy pierwsze ulegnie wyczerpaniu, tak samo zrobi zresztą w przypadku wyczerpania miejsca na karcie pamięci, automatycznie wybierając kolejne miejsce zapisu danych. Przydać się może również wężyk spustowy, dzięki któremu nie będziesz musiał obsługiwać aparatu bezpośrednio, a więc nie narazisz go na dodatkowe wstrząsy. 

Wybór czasu, miejsca i… ujęcia

Warunki nocne są zmienne, a więc noc nocy nierówna. Od tego, którą godzinę jak pogodną noc wybierzesz oraz z jakiego miejsca zdecydujesz się fotografować, zależą ostateczne efekty Twoich prac. Ujęcia spoza centrum miasta są o tyle ciekawe, ale i proste, że gwiazdy na nocnym niebie widać lepiej – nie zakłócają ich światła otoczenia. Przy czym wielu początkujących fotografów decyduje się mimo wszystko próbować fotografować niebo z balkonu – dobierając odpowiednią wysokość i ustawienie kadru, możesz uzyskać efekt zdjęcia, na którym gwieździste niebo jest tylko elementem, a światła miasta, wzniesienia terenu czy odbicie nieba na spokojnej tafli wody okazują się planem równie ważnym. Świadomie dobierz również nie tylko godzinę (pamiętaj, by pracę rozpocząć wcześniej; ustawienie wszystkiego może zająć sporo czasu), ale i pogodę (ewentualne zachmurzenie może przyćmić gwiazdy) oraz porę miesiąca – od tego zależeć będzie chociaż forma księżyca. Zanim zaczniesz, poświęć kilka dni na obserwację pogody oraz wybór odpowiedniego miejsca. Dzięki temu nabierzesz pewności, a koniec końców spełnisz swoje założenia w stu procentach.

Ustawienie time laps

Dobranie odpowiednich ustawień aparatu czy kamery w przypadku techniki filmu poklatkowego nie należy do zadań prostych, a już na pewno takie nie jest, gdy technikę tę wykorzystać chcemy przy astrofotografii nocnej. Bardziej wymagające warunki oświetleniowe plus praca na zewnątrz oraz mijające godziny mogą powodować stres, dlatego tak ważne jest dać sobie czas na wstępne przygotowania. Będąc na planie szybciej, możesz pozwolić sobie na próby. Przy początkowym określaniu liczby klatek na sekundę dla produkcji wideo, warto zacząć od wartości standardowej, która liczy około 24 klatki na sekundę, a zmienić ją zależnie do panujących warunków, nagrywając krótkie migawki przed pracą właściwą. Dzięki temu korygować możesz także balans bieli – by podkreślić głębię ciemnej nocy i kontrastujące na niebie gwiazdy bądź sprowadzić całość do temperatury odpowiadającej porze roku i pogodzie. To ostatnie możesz również dostosować na etapie post-produkcji.

Przy pierwszych próbach możesz śmiało korzystać z trybu półautomatycznego na kole nastaw PASM (to tak zwany tryb priorytetu przysłony A/Av). Jego zadaniem jest automatyczne dostosowanie czasu otwarcia migawki do wybranej przysłony, sama też dopasuje się wartość ISO, co jest po prostu wygodne. Przysłona odpowiada za głębię ostrości; im jej wartość jest niższa, tym głębia ta jest płytsza, duży otwór przysłony wiąże się jednak ze skróconym czasem naświetlania. Jeśli zamierzasz poświęcić na film dłuższy czas – by, na przykład, ująć zarówno niebo nocą, jak i przy wschodzie słońca – tryb priorytetu przesłony dopasuje ilość światła wpadającego do aparatu, by każdy kadr (czy to dzienny, czy nocny) był tak samo wysokojakościowy.