Kompozycja otwarta i zamknięta w fotografii – zasady
Jednym z podstawowych kryteriów oceny danego dzieła (np. zdjęcia czy obrazu) jest kompozycja. Ma ona ogromny wpływ na odbiór pracy, nawet jeśli widz nie zdaje sobie sprawy, czym tak naprawdę jest. Nasz dzisiejszy artykuł poświęciliśmy kompozycji otwartej i zamkniętej. Sprawdź, co musisz wiedzieć na ich temat!
- Co to jest kompozycja otwarta i zamknięta?
- Kompozycja otwarta – zasady
- Kompozycja zamknięta – zasady
- Jak wygląda kompozycja otwarta i zamknięta?
- Podsumowanie
Co to jest kompozycja otwarta i zamknięta?
Zacznijmy od tego, co to jest kompozycja otwarta i zamknięta w fotografii. Pojęcie to jest tak naprawdę stosowane we wszystkich sztukach wizualnych – również w malarstwie czy grafice. Najprościej mówiąc, kompozycja otwarta i kompozycja zamknięta to celowe zestawienie wszystkich znajdujących się na zdjęciu elementów w taki sposób, aby wspólnie stanowiły harmonijną i spójną całość. To niezwykle ważna umiejętność, która wpływa na finalny odbiór danej pracy, dlatego wielu profesjonalnych fotografów używa terminu „kompozycja” wymiennie z „dziełem”. Chodzi przede wszystkim o to, aby każdy z przedstawionych elementów był zgodny z przekazem całego zdjęcia – dlatego często przesuwa się je w kadrze. Tego typu zdjęcia są prostsze w wykonaniu, jeśli przedmiotem fotografii są elementy statyczne. Dużo trudniej komponuje się kadry dynamiczne, ponieważ kompozycja jest wówczas uzależniona od szeregu czynników zewnętrznych.
Kompozycja otwarta – zasady
Kompozycja otwarta w fotografii ma na celu pozostawienie widzowi możliwie najszerszego pola do indywidualnej interpretacji zdjęcia. Zgodnie ze sztuką kadr ma wówczas uruchomić wyobraźnię odbiorcy i pozwolić mu dojść do własnych wniosków co do ukrytej metafory. Kompozycja otwarta wykracza poza określoną przez oko percepcję i pozwala wyjść poza horyzont tego, co rzeczywiście widzimy na fotografii. Widz zmuszony jest poniekąd do samodzielnego uzupełnienia tego, co widzi na zdjęciu.
Warto dodać, że pierwsze wzmianki na temat kompozycji otwartej pojawiły się dopiero w XVIII wieku. Był to okres modernizmu, który zmuszał do nawiązywania zupełnie innych relacji ze sztuką, niż dotychczas. W tamtym czasie za pomocą prac wizualnych rozpoczęto komunikowanie się z widzami i budzenie w niż zaangażowania co do interpretacji danego dzieła.
Kompozycja zamknięta – zasady
Kompozycja zamknięta w fotografii co do zasady ma każdorazowo tworzyć czytelny, spójny, przejrzysty, logiczny i skończony układ wszystkich znajdujących się w kadrze elementów. Całość musi zostać przedstawiona w taki sposób, aby widz nie miał problemu z odczytaniem sensu dzieła i jego przekazu. Cel czy idea zdjęcia najczęściej współgra z centralnym jego punktem, czyli motywem przewodnim. Kompozycja zamknięta zakłada umiejscowienie głównego elementu kadru w określonym punkcie, aby został on bez problemu wychwycony przez oko odbiorcy.
Jak wygląda kompozycja otwarta i zamknięta?
To, jak wygląda kompozycja otwarta i zamknięta zależy przede wszystkim od autora danej fotografii. Ilość możliwych do ujęcia w kadrze elementów jest bowiem tak naprawdę nieskończona. Aby możliwie najlepiej zobrazować obie kompozycje, najlepiej będzie przytoczyć konkretne przykłady zdjeć.
Idealnym przykładem kompozycji otwartej w fotografii jest jedno z najpopularniejszych zdjęć na świecie, którego autorem jest Charles O’Rear. Zdjęcie to przedstawia porośnięte trawą wzgórze, nad którym wznosi się błękitne niebo z białymi obłokami. Fotografia ta nosi tytuł „Bliss”, zostało wykonane przez fotografa w 1996 roku w Sonoma County w Kalifornii i jest to najpopularniejsza w historii tapeta komputerowa.
Świetnym przykładem kompozycji zamkniętej jest z kolei ujęcie autorstwa słynne zdjęcie konia wykonane w miejscowości Bromo (Jawa) przez fotografa Enisa Yücel. Przedstawia ono konia wraz ze swoim panem. Choć krajobraz wokół jest dość interesujący i inspirujący, skupiamy się na obu postaciach przedstawionych w kadrze.
Warto dodać, że kompozycja otwarta i zamknięta powinna współgrać również z pozostałymi elementami kompozycji w fotografii, takimi jak np. linie wiodące. Zachowując wszystkie jej zasady mamy bowiem pewność, że wykonane zdjęcie zostanie pozytywnie odebrane przez widzów oraz pochlebnie ocenione przez krytyków.
Podsumowanie
To właśnie kompozycja otwarta i zamknięta w fotografii najczęściej decyduje o tym, w jaki sposób zostanie ocenione dane zdjęcie pod kątem estetycznym i metaforycznym. Główna różnica polega na umiejscowieniu motywu głównego – w kompozycji zamkniętej widzimy go bowiem najczęściej w centrum zdjęcia i jest on odpowiednio wyeksponowany, zaś w kompozycji otwartej musimy odnaleźć go na własną rękę i nie ma on określonej ramy. Wówczas jako widzowie odnosimy wrażenie, że oglądana fotografia jest jedynie wycinkiem większego „świata”, który możemy sobie jedynie wyobrazić.
Znajomość zasad kompozycji w fotografii jest ważna, ale nie wystarczy, aby zrobić dobre zdjęcie. Przyda się również dobry sprzęt – np. canon aparat cyfrowy. Ten i szereg innych modeli znajdziesz w ofercie naszego sklepu, dlatego już dziś zapraszamy cię do zapoznania się z naszymi propozycjami!
Kategorie