Światłomierz – do czego służy

Do czego służy światłomierz?

Światłomierz to urządzenie wbudowane w aparat fotograficzny, które pomaga dobrać parametry ekspozycji do naświetlenia sceny. Sprawdza ono ilość światła w różnych obszarach kadru, po czym stara się doprowadzić do sytuacji, w której na zdjęciu nie pojawią się ani zbyt jasne, ani zbyt ciemne miejsca. Urządzenie to ustawione jest więc na wyrównywanie światła do średniej szarości. Nie zawsze jest to jednak efekt pożądany, który zagwarantuje piękne zdjęcia.

Domyślne ustawienia światłomierza sprawdzą się, gdy scena doświetlona jest równomiernie. Wtedy wszystkie elementy zostają ładnie wyeksponowane. Jednak kiedy fotografujesz jasny obiekt na ciemnym tle, albo odwrotnie, niektóre elementy będą zbyt ciemne lub wyraźnie prześwietlone. Wtedy musisz skorzystać z korekty ekspozycji.

Tryby pomiaru światłomierza

Światłomierz fotograficzny może dokonywać pomiaru w różnych trybach. Podstawowym z nich jest matrycowy, w którym kadr dzielony jest na wiele małych obszarów, algorytm zbiera z nich informacje i uśrednia pomiar, dostosowując do niego naświetlenie. Drugim trybem, który najlepiej sprawdza się przy wykonywaniu portretów, jest pomiar centralny ważony. Zbiera on informacje o ilości światła w okręgu na środku fotografowanego kadru. Dzięki temu ciemne tło na krawędziach ma mniejszy wpływ na naświetlenie postaci. Sylwetka nie zostanie więc nadmiernie przyciemniona.

Trzecim bardzo często wykorzystywanym trybem pracy światłomierza jest pomiar punktowy. Informacje o jasności kadru zbierane są w nim tylko z niewielkiego punktu. Tu należy uważać, bo jeżeli skierujemy punkt pomiaru na źródło światła, albo czarny punkt, w efekcie możemy otrzymać fotografię prześwietloną lub nie doświetloną, ale w zależności od scenerii i zamysłu artystycznego, takie ustawienia mogą być jak najbardziej pożądane.

Jak korzystać ze światłomierza?

Ze światłomierza warto korzystać w sposób świadomy. Automatyczne ustawienia nie zawsze się sprawdzają. Fotografie o uśrednionym naświetleniu często są mało wyraziste i pozbawione są przekazu emocjonalnego. Wtedy należałoby skorzystać z korekty ekspozycji. Automat ma tendencję do niedoświetlania bieli i prześwietlania czerni, przez co barwy te stają się szare. Dlatego powinieneś wymusić większe naświetlenie przy bardzo jasnych kadrach i pozwolić na niedoświetlenie ciemnych przestrzeni.

Wiele błędów ekspozycji można później skorygować w postprodukcji. Manipulacja balansem bieli, kontrastem i nasyceniem pomaga uzyskać najlepszy możliwy efekt. Czasem jednak takie działania zabierają dużo czasu. Im lepiej posługujesz się światłomierzem i korygujesz ekspozycję w czasie sesji, tym mniej musisz później ingerować w zdjęcia.