Zasada nieparzystości w fotografii – czym jest i dlaczego jest tak istotna?

Na prawidłową kompozycję w fotografii składa się szereg elementów: m.in. prawidłowe zachowanie linii wiodących, odpowiednie umieszczenie motywu przewodniego czy symetria. Każdy z tych elementów jest równie ważny, dlatego w naszym dzisiejszym artykule omówimy kolejny z nich: zasadę nieparzystości w fotografii.

Spis treści:

1. Czym jest zasada nieparzystości w fotografii?
2. Złoty trójpodział
3. Jak prawidłowo zachować trójpodział na zdjęciu?
4. Zasada nieparzystości w fotografii a sprzęt

Czym jest zasada nieparzystości w fotografii?

Na wstępie warto wyjaśnić, co konkretnie kryje się pod tajemniczym pojęciem „zasada nieparzystości w fotografii”. W skrócie mówi ona o tym, że dane ujęcie prezentuje się lepiej, jeśli przedstawia elementy w liczbie nieparzystej. Oczywiście nie oznacza to, że na etapie edycji zdjęcia musimy liczyć każdą gałąź drzewa czy kwiat na łące – zasada dotyczy większych elementów, które wyróżniają się na tle całego kadru. Jeśli chodzi o samą genezę i uwarunkowanie naukowe zasady nieparzystości, to nie jest to do końca sprecyzowane, natomiast wiele przykładów topowych fotografów udowadnia zasadność tej reguły. Ciekawostką jest, że już w Starożytności funkcjonowało powiedzenie: „Deus impare numero gaudet – Bóg raduje się liczbą nieparzystą”.

Złoty trójpodział

Z zasadą nieparzystości możemy powiązać również trójpodział, czyli tzw. złoty podział w fotografii. Jest to metoda wytyczania strategicznych punktów w kadrze oraz jego uspójniania i poprawiania czytelności finalnego odbioru zdjęcia. Wspomniany złoty podział (golden ratio) nazywany jest również boską proporcją, złotą proporcją lub podziałem harmonicznym. Jego genezy należy doszukiwać się w starożytnej Grecji i początkach tamtejszego malarstwa, architektury oraz (później) fotografii. Trójpodział z matematycznego punktu widzenia zakłada, że stosunek długości całego odcinka do jego dłuższej części ma być taki sam, jak stosunek części dłuższej do krótszej. To dość zawiłe, dlatego skonstruowano dużo prostszą wersję nieparzystego podziału. Jego siatka składa się bowiem z 4 linii, a punkcie ich przecięcia powstają tzw. mocne punkty, które stanowią najlepszą przestrzeń dla umieszczenia kluczowych elementów danego kadru. Wówczas ludzki mózg automatycznie odbiera je jako spójne, przejrzyste i przyjemne dla oka.

Jak prawidłowo zachować trójpodział na zdjęciu?

Jeśli chcesz wykonać zdjęcie pełne głębi i harmonii, koniecznie przetestuj złoty trójpodział oraz zasadę nieparzystości w fotografii. Wspomniane wcześniej 4 linie tworzą na kadrze 9 takich samych prostokątów. Znajdź mocne punkty i postaraj się ustawić obiektyw w taki sposób, aby kluczowy element zdjęcia był zamknięty właśnie w ich ramach. Co konkretnie warto umieścić w mocnych punktach? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie – powinno znaleźć się tam wszystko to, co chcesz wyróżnić i wyjątkowo podkreślić na danej fotografii. Jeśli zestawisz złoty trójpodział wraz z zasadą nieparzystości oraz pozostałymi elementami składającymi się na książkową kompozycję zdjęcia, masz pewność, że twoje dzieło będzie nie tylko czytelne, ale zostanie również pochlebnie ocenione przez krytyków pod kątem czysto wizualnym i estetycznym!

Zasada nieparzystości w fotografii a sprzęt

Warto dodać, że nawet najbardziej doświadczeni i utalentowani fotografowie na świecie niejednokrotnie mają problem z prawidłowym wychwyceniem złotego trójpodziału w wykonywanym kadrze. Wymaga to bowiem nie tylko odpowiednich umiejętności, ale również niezwykle sprawnego oka, intuicji i nieco szczęścia. Znacznym ułatwieniem są nowoczesne funkcjonalności ekranu każdego dobrego aparatu. Na wyświetlaczu lub wizjerze można bowiem ustawić pomocniczą siatkę trójpodziału. Następnie wystarczy uchwycić dany kadr w taki sposób, aby jego strategiczne elementy znalazły się na przecięciu się linii. Pamiętaj jednak, że tego typu siatki funkcjonują prawidłowo i precyzyjnie jedynie w dobrej jakości sprzęcie. Jeśli chcesz mieć pewność, że linie pomocnicze okażą się przydatne, postaw np. na aparaty firmy Canon. Bezlusterkowiec czy lustrzanka – nie ma to większego znaczenia, ponieważ siatka do trójpodziału doskonale działa w większości modelach tej marki.

Jeśli chodzi o zasadę nieparzystości, to bardzo pomocne okazują się również profesjonalne programy do edycji i obróbki zdjęć. Umożliwiają one nałożenie specjalnych filtrów, które automatycznie wskażą ci na elementy zagrażające harmonijnej kompozycji danego ujęcia. Wówczas będziesz w stanie m.in. usunąć zbędne przedmioty na zdjęciu lub nieco je ukryć. Nie chodzi oczywiście o przesadną ingerencję w naturalną formę fotografii, lecz delikatne jej ulepszenie i subtelną poprawę kompozycji, co finalnie przełoży się na odbiór zdjęcia przez widzów jako wizualnego dzieła.

Jeśli szukasz dobrej jakości sprzętu fotograficznego, koniecznie zapoznaj się z naszą ofertą. Znajdziesz u nas szereg doskonałych i sprawdzonych modeli, które z całą pewnością spełnią twoje oczekiwania i pozwolą ci udoskonalić codzienną pracę lub hobbystycznie wykonywane ujęcia!