Do czego służą filtry fotograficzne i dlaczego warto je stosować?

Filtry do obiektywów to akcesoria, które często możemy znaleźć w torbie profesjonalistów dziedziny fotografii. Jednak te wciąż należą do narzędzi tajemniczych i wielu ludzi nie rozumie jak, gdzie i po co w ogóle ich używać. Dziś postanowiliśmy rozwiać te wątpliwości.

Filtry zewnętrzne – fizyczne

Celem, dla którego stosuje się filtry, jest poprawienie optyki obiektywów lub uzyskanie konkretnej koloryzacji. Efekt końcowy może wydawać się podobny do tego, który uzyskamy, stosując filtry dostępne jako akcje programów fotograficznych przy obróbce zdjęcia już po jego wykonaniu. Jednak wciąż znajdują się fotografowie, którzy cenią filtry fizyczne, nakładane na lub pod obiektyw. Najpopularniejszym obecnie z takich filtrów jest filtr ND, czyli filtr szary. Pozwala on obniżyć ekspozycję, a więc stosuje się go najczęściej w przypadku wykonywania zdjęć krajobrazowych albo portretów.

Filtr szary ND

Filtr fotograficzny ND umieszcza się najczęściej pod obiektywem, a w efekcie zmniejsza on ilość światła wpadającego do aparatu. Jego działanie można przyrównać do działania okularów przeciwsłonecznych, które przyciemniają, ale nie wpływają na zmianę kolorystyki. Chociaż w fotografii zwykło narzekać się na małą ilość światła, zdarza się, że często jego nadmiar staje się realnym problemem. Na przykład, gdy w trybie makro fotografujemy śnieg, który odbija światło, lub gdy chcemy wykonać zdjęcie nieba i słońca w mocno słoneczny dzień. Filtr ND pozwala wykonać zdjęcie bez ryzyka prześwietlenia. Prześwietloną fotografię trudno „naprawić” przy późniejszej obróbce; używając filtrów w programach, przesuwając suwakiem kontrastu, możemy uzyskać wiele, jednak możliwości są ograniczone i o ile zbyt duże natężenie światła można zmniejszyć, tak całkowicie prześwietlone zdjęcie jest praktycznie nie do odratowania. To dlatego filtry szare w zbyt słoneczne dni, dni zimowe lub przy fotografii portretów z zastosowaniem sztucznego światła studyjnego to prawdziwy must have profesjonalisty. Filtry szare różnią się od siebie możliwościami: filtr stały posiada stałą wartość, natomiast tak zwane fadery to filtry regulowane, które pozwalają na mocniejsze lub zmniejszone przyciemnienie ekspozycji.

Pozostałe filtry fotograficzne

Istnieją również takie filtry, które wpływają na kolorystykę zdjęć. Potrafią ocieplić je bądź ochłodzić, a nawet znacznie bardziej nasycić lub wyjaskrawić. Mogą wydobywać głębię kolorów, gdy fotografujemy w bardziej szary dzień i tło wydaje nam się wyblakłe lub przyciemnione. Inne filtry – eliminują odbicia z szyby czy tafli wody, dodają flary lub przydają się w fotografii street view, gdy chcemy uchwycić zdjęcie ruchu przy długim naświetleniu. Niektóre filtry są nakręcane, a przed ich zakupem musisz upewnić się, że ich średnica odpowiada średnicy Twojego obiektywu. Do tego istnieją również przejściówki i redukcje, pozwalające wykorzystywać na przykład oryginalne filtry Canona w aparatach ze stajni Sony.

Wydawać by się mogło, że tylko zapaleni profesjonaliści używają kolorowych filtrów korekcyjnych – skoro takie rozwiązanie daje chociażby Photoshop czy, jeszcze prościej, Instagram. Ale nie jest to prawdą. Wielu fotografów już w czasie tworzenia zdjęć chce mieć pewność, że wykonuje je, minimalizując potrzebę ingerencji w obróbce. Inni używają chociażby filtrów UV – filtra ochronnego, w celu zabezpieczenia przedniej soczewki przed wilgocią, brudem i rysami. Nawet jeśli nie jesteśmy profesjonalistami, dobrze zainwestować jedynie w taki filtr. Jest znacznie tańszy niż wymiana porysowanego, zaniedbanego lub zwyczajnie uszkodzonego obiektywu.